Wij. Rijswijk gaat verder als zelfstandige fractie in de gemeenteraad en maakt geen onderdeel meer uit van de coalitie. De afgelopen weken heeft Wij. geprobeerd om na het opzeggen van het lidmaatschap van wethouder Jaap Finke tot een werkbare oplossing binnen de coalitie te komen. Dat is helaas niet gelukt.

Wij. heeft daarvoor drie mogelijkheden voorgesteld: een nieuwe wethouder namens Wij. Rijswijk, gezamenlijk zoeken naar een wethouder van buiten, of de taken van Finke verdelen over de zittende wethouders. “Wij hebben geprobeerd om dit onderling op te lossen en hebben daar concrete voorstellen voor gedaan. Op die voorstellen kwam helaas geen inhoudelijke reactie”, zegt fractievoorzitter Danny van Dam. 

Geen ruimte voor een kritische rol

Tegelijkertijd werd het voor Wij. steeds moeilijker om binnen de coalitie haar verantwoordelijkheid te nemen. Dat werd onder meer zichtbaar bij de discussie over het AZC in de Plaspoelpolder. Wij. wilde raadsvragen stellen over de gevolgen van de sluiting van het AZC en de vraag hoe Rijswijk daarna aan de wettelijke opvangtaak blijft voldoen. Dat werd in de coalitie niet geaccepteerd.

“Wij vinden het onacceptabel als een coalitie het onmogelijk maakt om als raadslid vragen te stellen over belangrijke onderwerpen,” aldus Van Dam. “Juist bij een gevoelig dossier als het AZC wilden wij weten wat de gevolgen zijn voor Rijswijk en onze inwoners.” Hierover is, naast sluiten, in het coalitieakkoord afgesproken dat Rijswijk ‘alleen doet wat de wet voorschrijft.’ Volgens Van Dam gebeurt dat laatste niet.

Door de Spreidingswet blijft Rijswijk namelijk gehouden aan zijn wettelijke verantwoordelijkheid, waardoor mogelijk op een andere plek opnieuw opvang moet worden georganiseerd. Dat kan betekenen dat een nieuwe opvanglocatie dichter bij woonwijken komt, terwijl het sluiten van de huidige locatie juist tot extra kosten voor inwoners kan leiden. Wij. Rijswijk vindt het onbegrijpelijk dat over deze gevolgen geen duidelijke uitleg wordt gegeven. Daarmee ontstaat volgens de partij het beeld van een belofte om het AZC te sluiten, zonder inzichtelijk te maken wat daarvoor in de plaats komt en wat dat inwoners uiteindelijk kost. Dat blijkt nu een breekpunt voor Wij. Rijswijk.

Coalitie niet langer werkbaar

Voor Wij. Rijswijk was al vóór de raadsvergadering duidelijk dat de basis voor verdere samenwerking binnen deze coalitie was weggevallen. De drie voorgestelde oplossingen van Wij. over de wethouderspositie werden binnen de coalitie niet inhoudelijk besproken en een gesprek over de samenwerking in de nieuwe situatie kwam niet tot stand. “In een ultieme poging om er samen uit te komen, hebben we zelfs voorgesteld om zonder eigen wethouder door te gaan. Ook daar wilden de coalitiepartners niet op ingaan,” zegt Van Dam. “Voor ons was daarmee duidelijk dat de ruimte voor Wij. Rijswijk binnen deze coalitie er feitelijk niet meer was. Tegelijkertijd werd uitgesproken dat men met Wij. verder zou willen. Wij kunnen niet anders concluderen dan dat doorgaan met deze coalitiepartners in deze omstandigheden niet werkbaar is: “Wie niet wil communiceren, wil zeker niet samenwerken”, vindt Van Dam.

Wij. Rijswijk kiest daarom voor een zelfstandige positie. “Dat is geen keuze die we licht hebben gemaakt. Wij hebben juist geprobeerd om samen een oplossing te vinden. Maar een coalitie vraagt om vertrouwen, overleg en ruimte om als partij verantwoordelijkheid te nemen. Die basis is er niet.”

Motie van treurnis

Voor een motie van wantrouwen bleek in de raad onvoldoende steun. Deze werd door Wij. uiteindelijk niet ingediend. Wel dienden Wij. Rijswijk, PRO, D66 en DENK / PGenR een motie van treurnis in over de werkwijze en de gebrekkige communicatie vanuit de coalitie. De motie moet met 16 voor 16 tegen opnieuw in stemming worden gebracht. Het is een duidelijk signaal aan de betrokken partijen.

Van Dam: “Wij begrepen vooraf dat een motie van wantrouwen geen meerderheid zou krijgen. Toch vonden wij het belangrijk dat onze afweging zichtbaar is voor de gemeenteraad en de inwoners van Rijswijk,” zegt Van Dam. “Wij. Rijswijk wil duidelijkheid scheppen over de positie van Jaap Finke. Zijn verdere werkzaamheden en politieke keuzes zijn nadrukkelijk niet meer namens of vanuit Wij. Rijswijk. Daar willen we geen enkele onduidelijkheid over laten bestaan. Een wethouder die een gesprek voert over de koers van de partij richting 2030, een dag later zijn lidmaatschap opzegt, zijn baangarantie al geregeld heeft met de coaltiepartners en vervolgens alle communicatie stopt, is niet betrouwbaar om in dezelfde coalitie mee verder te werken”, vindt Van Dam.

Wij. Rijswijk betreurt zeker ook dat enkele leden de afgelopen periode de partij hebben verlaten. Wij. wil politiek toegankelijk maken voor een breed publiek en betrekt daarom ook mensen die niet eerder politiek actief waren. Het kan altijd gebeuren dat iemand gaandeweg merkt dat een ander politiek geluid beter bij hem of haar past. Wij. respecteert die keuze. 

Zelfstandig verder
Wij. Rijswijk gaat dus verder als zelfstandige fractie. De partij blijft het college kritisch volgen en haar controlerende rol volledig invullen. Wij. staat nog steeds achter het coalitieakkoord, maar zal vanuit de zelfstandige positie constructief zijn waar dat kan en kritisch waar dat nodig is. “We zijn zelfs bereid om alsnog met de coalitie in gesprek te gaan om gezamenlijk te reflecteren. Dat doen we ook binnen onze partij. Het gaat niet om winst of verlies. Iedereen zit er vanuit de beste intenties en wil vanuit zijn/haar visie het beste voor de stad. Laten we dat vasthouden!”.

“Voor ons is echter duidelijk: Verantwoordelijkheid nemen gaat nu beter buiten de coalitie, wanneer er in de samenwerking onvoldoende ruimte is voor kritische vragen en een controlerende rol,” besluit Van Dam.