De gemeente Rijswijk gaat bij fouten rond bijstandsuitkeringen meer rekening houden met de persoonlijke omstandigheden van inwoners. Aanleiding is een motie van PvdA, GroenLinks, D66, ChristenUnie en PG&R die door de gemeenteraad eerder is aangenomen.

De motie ‘Verlagen van bestuurlijke boete bijstandsfouten’ dateert van 8 juli 2024. De indieners wilden dat bij het opleggen van een bestuurlijke boete beter wordt gekeken naar de ernst van de overtreding en de omstandigheden waarin iemand verkeert.

Inwoners met een bijstandsuitkering hebben verschillende verplichtingen. Zo moeten veranderingen die gevolgen kunnen hebben voor de hoogte of het recht op een uitkering worden doorgegeven aan de gemeente. Wanneer dat niet of niet tijdig gebeurt, kan dat gevolgen hebben voor de uitkering en kan een bestuurlijke boete aan de orde zijn.

Met de aangenomen motie wordt ingezet op meer maatwerk. Niet iedere fout hoeft immers dezelfde achtergrond of ernst te hebben. Bij de beoordeling moet daarom worden gekeken naar de concrete situatie en de mate waarin iemand verantwoordelijk kan worden gehouden voor de overtreding.

Het college heeft naar aanleiding van de motie aangegeven dat bij het opleggen van boetes en terugvorderingen meer rekening moet worden gehouden met individuele omstandigheden en de ernst van de overtreding. Daarmee moet de uitvoering minder uitsluitend om de overtreding zelf draaien en meer ruimte bieden voor een beoordeling per geval.

De verandering past in een bredere ontwikkeling waarbij gemeenten bij de uitvoering van sociale regelingen meer aandacht besteden aan de menselijke maat. Daarbij blijft de verplichting voor uitkeringsgerechtigden om de gemeente correct en tijdig te informeren bestaan.

Voor inwoners met een bijstandsuitkering kan de aangepaste benadering betekenen dat een fout niet automatisch tot dezelfde sanctie leidt. De omstandigheden waaronder de fout is gemaakt en de ernst ervan moeten worden meegewogen bij de uiteindelijke beslissing.