De gemeenteraadsverkiezingen in Rijswijk hebben met drie partijen met zes zetels een gemeenteraad opgeleverd zonder een duidelijke eindwinnaar. Met negen partijen die zetels behaalden, is de vorming van een nieuwe coalitie een complexe opgave.
De uitslag laat het volgende beeld zien.
GroenLinks-PvdA 6
Rijswijks-Belang 6
Beter voor Rijswijk 6
D66 5
Wij. Rijswijk 3
VVD 2
CDA 2
FvD 2
Denk/PGenR 1
Met 33 zetels in totaal is een meerderheid nodig van 17 zetels.
Drie grote blokken
Opvallend is dat de top drie partijen even groot zijn: GroenLinks-PvdA, Rijswijks-Belang en Beter voor Rijswijk, elk met 6 zetels.
Progressief blok
Een coalitie rond GroenLinks-PvdA zou waarschijnlijk steun moeten zoeken bij D66 (5 zetels) en eventueel Wij. Rijswijk (3 zetels). Samen zouden deze partijen 14 zetels hebben, nog 5 te weinig voor een meerderheid.
Mogelijke extra partner: Beter voor Rijswijk of de VVD voor een bredere basis.
Lokale meerderheidscoalitie
De drie grote lokale partijen (Rijswijks-Belang, Beter voor Rijswijk, Wij. Rijswijk) zouden samen 15 zetels hebben. Nog steeds geen meerderheid, dus een extra partij zoals D66 of VVD is nodig. Deze optie kan ideologisch complex zijn, omdat de partijen soms tegengestelde standpunten hebben.
Gemengde coalities
GroenLinks-PvdA + D66 + Rijswijks-Belang + Wij. Rijswijk → 6+5+6+3 = 20 zetels, een krappe meerderheid.
Rijswijks-Belang + Beter voor Rijswijk + D66 + VVD/CDA → 6+6+5+2 = 19 zetels, net genoeg.
Kortom: er zijn meerdere combinaties mogelijk, maar elke coalitie zal compromissen moeten sluiten en waarschijnlijk een vier- of vijfpartijencoalitie vormen om een stabiele meerderheid te krijgen.
Sleutelspelers
De drie partijen met 6 zetels (GroenLinks-PvdA, Rijswijks-Belang, Beter voor Rijswijk) worden de spil in de onderhandelingen. Rijswijks-Belang wordt vaak gezien als koningmaker, omdat hun steun een meerderheid kan creëren met bijna elke combinatie. D66 en Wij. Rijswijk zijn kleine, maar cruciale partners die een meerderheid kunnen maken of breken.
Verwachting
De formatie kan enkele weken duren. Analisten verwachten dat een brede, pragmatische coalitie de voorkeur krijgt boven een smalle één- of tweepartijenmajoriteit. Ideologische tegenstellingen zullen doorslaggevend zijn bij het kiezen van partners. Conclusie: Rijswijk staat voor een complexe onderhandelingsfase, waarin lokale partijen, progressieve partijen en liberale partijen hun kaarten zorgvuldig moeten leggen om tot een stabiel bestuur te komen.