In 1935 was Amsterdam het middelpunt van koloniaal Nederland. Daar werd het grote Van Heutsz monument onthuld en hoe. In mijn Van Heutsz biografie Uit naam van de majesteit (2020. derde dr.) schrijf ik: 'Daar leefde bepaald niet iedereen naar toe. De Van Heutsz-verering riep weerstand op, zowel in nationalistische en communistische kringen in Indië, als bij hun geestverwanten in Nederland.  Dergelijke protesten hadden ertoe geleid dat al in 1931 een ‘tegenstandbeeld’ was opgericht voor de anarchistiscte socialist Domela Nieuwenhuis. '

Evenzogoed was die Van Heutsz-verering in Nederland tot grote hoogten gestegen, mede dankzij commissies en comiteetjes die geld inzamelden en activiteiten organiseerden. Het gevoel hier was eensgezind: Van Heutsz was de grote held van Nederland, hij symboliseerde het koloniale rijk en dat rijk moest behouden blijven. Met Van Heutsz zelf had het al lang niet meer te maken. De generaal voelde afkeer van dergelijke bewieroking. 
 
In 1935 was iedereen die iemand was of wilde zijn in koloniaal Nederland erbij. Wilhelmina. Colijn. Generaals. Verenigingen. Het juichende volk, Toespraken wezen op het belang van Van Heutsz, het koloniale rijk en de verstrekte zegen van God.

Groter en mooier kon niet, nu God erbij was, naast de strijdmacht, het vorstenhuis en de belangrijke autoriteiten. Met het ‘grooter Nederland’ leek de kolonie ingelijfd bij Nederland, wat haaks stond op elke gedachte over autonomie. Nadat Colijn gesproken had, stond de majesteit op, drukte op een knop van een nabij tafeltje waardoor een grote doek van het monument viel. Meteen werd het Wilhelmus ingezet. De emotie van het volkslied hielp ook om een pijnlijk moment te overstemmen. Bij het vallen van het doek was zichtbaar geweest wat actievoerders voor elkaar hadden gekregen: een vrouwenfiguur uit het monument droeg een beha. Die werd haastig verwijderd.
 
Wilhelmina was de eerste de een krans legde: ‘hulde van een Vorstin aan de nagedachtenis van een Harer grootste onderdanen.’ Daarna Juliana, de regering, de familie, het Comité van Heutsz, de Koloniale Reserve, als vertegenwoordigster van het Indische leger, en tenslotte de Koninklijke Nederlandse Marine en het Nederlandse leger, waarna deputaties en verenigingen hun kransen konden neerleggen. Pas toen kwam de officiële overdracht van het monument aan de gemeente Amsterdam, dankbaar aanvaard door burgemeester De Vlugt. Wilhelmina en Emma vertrokken wuivend in een rijtuig - 'ver het gansche plein gejuich' - waarmee de afloop van de onthulling inzette. De eerstvolgende nacht werd het monument al beklad, uit protest'.
 
https://www.indischeschrijfschool.nl